Zenon Kraszewski przyjechał na dziewiątą, chociaż wiedział, że kancelaria notarialna przy Puławskiej otwiera się dopiero za dwadzieścia minut. Usiadł na schodach z termosem kawy i teczką dokumentów, którą trzymał na kolanach jak coś żywego.
Warsztat blacharsko-lakierniczy przy ulicy Grochowskiej prowadził jego ojciec, Stanisław, przez trzydzieści dwa lata. Zenon pamiętał zapach rozpuszczalnika i to, jak ojciec uczył go prostować błotnik młotkiem gumowym, żeby nie zostawić śladu. Kiedy stary zachorował na serce, powiedział synowi wprost: warsztat będzie twój, tylko dokończ papiery po mojej śmierci, bo ja już nie zdążę.
Zdążyć nie zdążył. Zmarł w lutym, w szpitalu na Grenadierów, trzymając w ręku telefon z niewysłaną wiadomością do syna.
I wtedy do gry weszła Bogusia — druga żona ojca, poznana osiem lat wcześniej na weselu kuzynki. Zenon nigdy jej nie ufał, ale ojciec był szczęśliwy, więc się nie wtrącał. Po pogrzebie okazało się, że stary, w przypływie sentymentu albo pod namową żony, dopisał ją do udziałów w firmie. Pięćdziesiąt procent. Bez słowa synowi.
— Warsztat teraz jest mój tak samo jak twój — powiedziała Bogusia, kiedy przyszedł odebrać klucze od hali. — I zamierzam go sprzedać deweloperowi. Dają dobrą cenę za działkę pod Grochowską, budują tam bloki.
Zenon poczuł, jak coś mu się zaciska w gardle, jakby połknął kawałek szmergla.
— To warsztat mojego ojca. Ja tu pracowałem od piętnastego roku życia.
— A teraz jest też mój. Papiery to potwierdzają.
Wyszedł wtedy bez słowa, bo wiedział, że jeśli otworzy usta, powie coś, czego nie da się cofnąć. W samochodzie, na parkingu przy hali, zadzwonił do siostry, Marioli, która mieszkała w Radomiu i od lat trzymała się z daleka od ojcowskich spraw.
— Ona chce sprzedać warsztat — powiedział do słuchawki. — Deweloperowi. Zburzą to wszystko.
Mariola milczała chwilę, potem zapytała tylko: — A ty co zamierzasz zrobić?
Nie miał odpowiedzi. Nie od razu.
Przez kolejne trzy tygodnie próbował z Bogusią rozmawiać po ludzku. Zapraszał ją na kawę do baru mlecznego przy Zamenhofa, tłumaczył, że w hali pracuje jeszcze dwóch mechaników, że klienci przychodzą od piętnastu lat, że to nie jest tylko kawałek betonu wart tyle a tyle za metr. Ona kiwała głową, słuchała grzecznie, upijała łyk kompotu z rabarbaru i mówiła to samo: deweloper daje osiemset tysięcy złotych za działkę i halę, a ona ma prawo do swojej połowy, bo tak zdecydował Stanisław.
Prawnik, którego Zenon zatrudnił — pan Wieczorek z kancelarii na Targowej — powiedział mu wprost, że nie ma podstaw do podważenia darowizny udziałów. Ojciec był przytomny, podpisał u notariusza, świadkowie potwierdzili. Jedyne, co Zenon mógł zrobić, to skorzystać z prawa pierwokupu, gdyby Bogusia rzeczywiście postawiła sprawę na sprzedaż zewnętrznemu kupcowi — ale musiałby wtedy wyłożyć jej połowę wartości.
Czterysta tysięcy złotych. Takich pieniędzy Zenon nie miał. Miał oszczędności, jakieś sto dwadzieścia tysięcy odłożone przez lata na własne mieszkanie, bo do tej pory mieszkał w kawalerce wynajmowanej przy Kondratowicza.
W maju Bogusia przysłała mu SMS-a: podpisała list intencyjny z deweloperem. Za trzy miesiące, we wrześniu, ma być akt notarialny.
Zenon usiadł tego wieczoru w pustej hali warsztatu, na starym krześle biurowym, które jeszcze pamiętało ojca. Za oknem szczekał sąsiedzki owczarek, ktoś wracał z zakupów, siatka z marketu Biedronka uderzała o framugę bramy garażowej sąsiada. W radiu, zostawionym włączonym na regale z narzędziami, leciała stara piosenka Budki Suflera — ojciec zawsze ją nucił, fałszując przy refrenie. Zenon wyłączył radio i zaczął liczyć.
Miał jeszcze jedną rzecz — mieszkanie po babci na Pradze, dwupokojowe przy ulicy Środkowej, które wynajmował od pięciu lat i z którego czynsz odkładał na czarną godzinę. Warte było, według wyceny rzeczoznawcy, jakieś dwieście osiemdziesiąt tysięcy. Do tego jego oszczędności. Razem czterysta tysięcy, day w day.
Zadzwonił do Marioli.
— Sprzedaję mieszkanie po babci — powiedział. — Wykupuję jej połowę warsztatu.
— Zenek, to całe twoje zabezpieczenie…
— Warsztat to zabezpieczenie. Dla mnie i dla tych dwóch chłopaków, którzy tam pracują. Mieszkanie mogę odzyskać. Ojca roboty życia nie odzyskam.
We wrześniu, dzień przed planowanym aktem notarialnym z deweloperem, Zenon przyjechał do kancelarii przy Puławskiej z gotówką przelaną na rachunek escrow i z pełnomocnictwem od swojego prawnika. Skorzystał z prawa pierwokupu — zapłacił Bogusi jej połowę, co do złotówki, zgodnie z wyceną niezależnego rzeczoznawcy, którą sam zamówił jeszcze w czerwcu.
Bogusia przyszła tego dnia w swoim błękitnym płaszczu, tym samym, w którym była na pogrzebie Stanisława. Usiadła naprzeciwko notariusza, obok swojego adwokata od sprzedaży deweloperowi, który teraz musiał wycofać całą transakcję.
— Nie sądziłam, że znajdziesz pieniądze — powiedziała, kiedy podpisy już złożono, a klucze do połowy udziałów formalnie wróciły do Zenona.
— Sprzedałem mieszkanie babci. Czterysta tysięcy, co do grosza.
Milczała chwilę, mnąc w palcach róg dokumentu, który już nie był jej własnością.
— Deweloper będzie wściekły. Miałam z nim podpisany list intencyjny.
— To już nie mój problem. Warsztat jest teraz mój w stu procentach. Możesz go odwiedzić, jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda robota mechanika, którego nazywałaś kawałkiem betonu.
Wstała, zapięła płaszcz i wyszła z kancelarii, nie oglądając się. Zenon patrzył przez okno, jak wsiada do taksówki zamówionej przez telefon, i jak samochód znika w stronę alei Niepodległości.
Tydzień później w hali przy Grochowskiej huczały kompresory, a nowy szyld — pomalowany ręcznie przez jednego z mechaników, Grześka, w barwach, jakie miał stary warsztat za czasów Stanisława — wisiał już nad bramą. Zenon nie wrócił do wynajmowanej kawalerki na Kondratowiczu. Zamieszkał w małym pokoju nad halą, tam gdzie kiedyś ojciec trzymał składzik na opony zimowe, i powiesił na ścianie jedyne zdjęcie, jakie mu zostało — Stanisław w kombinezonie, z kluczem nastawnym w ręku, uśmiechnięty przy pierwszym samochodzie klienta, który naprawił w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym drugim roku.
