Trzy miesiące po pogrzebie Tomka wciąż zapominałam wyrzucić jego szczoteczkę do zębów z kubka w łazience. Ela, moja dwunastoletnia córka, chodziła po mieszkaniu jak cień — cicho, byle nie zawadzić, byle nikomu nie przeszkodzić w żałobie, która i tak należała do niej tyle samo co do mnie.
Tego wieczoru siedziała w łazience dłużej niż zwykle. Za drzwiami słychać było tylko szum wody, a potem nic.
— Elu, wszystko gra? — zapukałam.
Drzwi otworzyły się same, bo nie były domknięte do końca. Na kafelkach leżały pasma jasnych włosów, długie, jeszcze proste od prostownicy, którą dostała na urodziny od babci. Ela stała przed lustrem z nożyczkami kuchennymi w ręce, włosy obcięte nierówno, tuż nad ramionami, jedna strona krótsza o dobre cztery centymetry.
— Co ty zrobiłaś — powiedziałam, i to nie zabrzmiało jak pytanie.
Odwróciła się. Nożyczki wypadły jej z dłoni na matę łazienkową z głuchym stukotem.
— W mojej klasie jest Nadia. Ma białaczkę. Dzisiaj przyszła bez chusty, bo było gorąco, i chłopaki z 6b zaczęli się śmiać, że wygląda jak jajko. Płakała na przerwie w toalecie dla dziewczyn, mamo. Stałam obok i nic nie zrobiłam.
Wzięła z umywalki związane gumką pasmo włosów, ładnie owinięte, jakby przygotowywała prezent.
— Czytałam, że z prawdziwych włosów robią peruki. Wiem, że samych moich pewnie nie starczy, ale może chociaż trochę pomogą.
Tomek golił głowę na chemii dwa razy — Ela pamiętała obie. Za pierwszym razem się śmiała, bo wyglądał jak jej ulubiony piłkarz. Za drugim, w kwietniu, już nie.
Przytuliłam ją tak mocno, że syknęła.
— Tata byłby z ciebie dumny — powiedziałam jej we włosy, w to, co z nich zostało.
Tego samego wieczoru pojechałyśmy do salonu na Dąbrowskiego, do fryzjerki, która znała nas jeszcze sprzed choroby Tomka. Wysłuchała historii, wyrównała cięcie za darmo i sama zadzwoniła do znajomej pracowni robiącej peruki z naturalnego włosa, żeby dopytać, ile centymetrów wystarczy do jednej wstawki. Dwanaście, powiedziała fryzjerka, licząc pasmo na dłoni. Wystarczy.
Peruka była gotowa po dziesięciu dniach — nie cała, tylko fragment, wpleciony w większą, uszytą wcześniej z darów innych dawczyń. Ela zaniosła ją do szkoły w reklamówce z Biedronki, bo nie miała nic innego pod ręką, i całą drogę trzymała ją na kolanach jak coś kruchego.
Wieczorem tego samego dnia zadzwonił telefon. Numer szkoły. Głos dyrektora, pana Wieczorka, był spięty tak, że ledwo go poznałam.
— Pani Kowalska, musi pani przyjechać do szkoły. Teraz.
Zimno mi zrobiło się w dłoniach trzymających słuchawkę.
— Coś się stało Eli?
— Proszę zobaczyć na własne oczy. Proszę przyjechać natychmiast.
Zostawiłam garnek na kuchence, nie zgasiłam nawet gazu, dobiegła mnie sąsiadka z klatki, żeby przypomnieć, dopiero jak wracałam. Jechałam przez całe miasto z sercem w gardle, wyobrażając sobie bójkę, wypadek, coś, czego nie da się cofnąć.
Dyrektor czekał pod drzwiami swojego gabinetu, blady, z kartką papieru zmiętą w dłoni.
— Proszę wejść — powiedział tylko.
Otworzyłam drzwi i to, co zobaczyłam w środku, sprawiło, że musiałam się oprzeć o framugę.
W gabinecie stała Nadia — w peruce Eli, z warkoczem przewiązanym tą samą wstążką, którą Ela nosiła na własnych włosach jeszcze tydzień temu. Obok niej, na krześle dla gości, siedziała jej matka, ściskając w rękach chusteczkę na strzępy. A na biurku dyrektora leżała sterta kopert — dwadzieścia trzy, policzyłam później — każda podpisana ręką dziecka z klasy Eli, każda ze złotówkami i pomiętymi dwudziestkami w środku. Ela, stojąca pod ścianą, wyjaśniła to pierwsza, zanim dyrektor zdążył otworzyć usta.
— Powiedziałam wszystkim w klasie skąd mam włosy do peruki. Nikt się nie śmiał. Zebrali pieniądze, żeby Nadia mogła kupić drugą, na zmianę, w tej pracowni na Dąbrowskiego.
Dyrektor odchrząknął, wciąż trzymając zmiętą kartkę — okazało się, że to lista klasy, na której obok każdego nazwiska ktoś dopisał kwotę.
— Zebrali osiemset dziesięć złotych w jeden dzień szkolny — powiedział. — Musiałem to pani pokazać osobiście, bo nikt by mi nie uwierzył na słowo.
Matka Nadii wstała, chwiejnie, i podeszła do mnie, i nie powiedziała nic, tylko wzięła moją dłoń w obie swoje, mokre od łez, i trzymała długo.
Nadia poprawiła warkocz w peruce, tej samej, którą jeszcze tydzień temu nosiła moja córka, i uśmiechnęła się do Eli przez całą salę.
Wieczorem, już w domu, znalazłam w szufladzie biurka Tomka teczkę, o której zapomniałam — jego kartę pacjenta onkologicznego, wypisy, numer do fundacji, która kiedyś pomagała nam z dojazdami na chemię. Zadzwoniłam tam nazajutrz i zapisałam pieniądze z kopert — te osiemset dziesięć złotych plus czterysta dwadzieścia, które dołożyłam sama — na konto fundacji z dopiskiem: peruki dla dzieci onkologicznych, powiat piotrkowski. Dostałam potwierdzenie przelewu na maila, wydrukowałam je i wpięłam do tej samej teczki, obok wypisów Tomka, bo pomyślałam, że powinny leżeć razem.
