Ewelina Sobczak wyjęła z torebki kluczyk do warsztatu i długo trzymała go w dłoni, zanim włożyła do zamka. Sierpień w Radomiu pachniał rozgrzanym asfaltem i olejem silnikowym — ten zapach towarzyszył jej od ośmiu lat, odkąd zięć Marcin przejął interes po jej mężu.
Zaczęło się niewinnie. Teściowa przychodziła co piątek z termosem rosołu, siadała na starym krześle biurowym w kantorku i patrzyła, jak Marcin z chłopakami grzebie w silnikach. Czasem pomagała przy fakturach, bo znała się na tym lepiej niż jej córka Kasia, która wolała pracować w przychodni jako rejestratorka.
Kredyt na halę wzięli wspólnie — Ewelina dołożyła pieniądze ze sprzedaży mieszkania po mężu, sto dwadzieścia tysięcy złotych, żeby Marcin mógł dokupić podnośnik i sprężarkę. Umówili się ustnie, że to jej udział, że warsztat będzie po części jej zabezpieczeniem na starość. Papierowo jednak wszystko zostało na Marcinie — bo tak było wygodniej z kredytem, bo notariusz akurat miał urlop, bo zawsze "zdążą to załatwić później".
Później nie nadeszło.
W czerwcu Kasia zadzwoniła spanikowana. — Mamo, oni się rozwodzą. Marcin wyprowadza się do tej… do Oli z księgowości.
Ewelina pamiętała, jak w lipcu przyszła do warsztatu z termosem jak zawsze, a na bramie wisiała nowa kłódka. Chłopak od lakierowania, Grzesiek, wyszedł jej naprzeciw i powiedział, że pan Marcin kazał nie wpuszczać nikogo z rodziny byłej żony.
— Byłej? — powtórzyła. — Przecież rozwód jeszcze się nie skończył.
Grzesiek tylko wzruszył ramionami i wrócił do środka.
Tego samego wieczoru zadzwoniła do Marcina. Odebrał po czwartym sygnale, w tle słychać było telewizor i czyjś śmiech — na pewno Oli.
— Ewelino, warsztat jest na mnie. Formalnie nie masz tu nic do szukania.
— A sto dwadzieścia tysięcy na sprężarkę? To niby czyje było?
— To był prezent. Nikt cię nie zmuszał.
Odłożyła telefon i długo siedziała przy kuchennym stole, na którym stał kubek z wystygłą herbatą i talerz z resztką sernika, którego nie miała siły dojeść. Za oknem sąsiad wyprowadzał psa, tego samego kundelka, który od lat szczekał na listonosza o tej samej porze. Życie toczyło się dalej, jakby nic się nie stało.
Kasia wprowadziła się z powrotem do matki, z dwiema walizkami i synkiem Antkiem, który w przedszkolu rysował teraz domy bez taty. Ewelina patrzyła na wnuka bawiącego się resorakami na dywanie i czuła, jak w niej rośnie coś twardego, czego dawniej nie znała — nie żal, tylko chłodna determinacja.
Pojechała do kancelarii przy ulicy Żeromskiego, gdzie od lat prowadziła swoje niewielkie sprawy pani mecenas Halina Wróbel. Przyniosła ze sobą wszystko, co miała: wyciąg z konta sprzedaży mieszkania, przelew na konto warsztatu, wiadomości SMS, w których Marcin osiem lat temu pisał "Mamo, dzięki za kasę na sprężarkę, bez Ciebie byśmy tego nie unieśli".
— To nie jest nic pewnego — powiedziała mecenas Wróbel, przeglądając papiery przez okulary w rogowej oprawce — ale mamy podstawy do roszczenia. Zwłaszcza że przelew był bezpośrednio na konto firmowe, nie na jego prywatne.
Sprawa ciągnęła się przez całą jesień. Marcin próbował tłumaczyć w sądzie, że pieniądze były darowizną bez żadnych warunków, że teściowa "zawsze była hojna" i nie powinna teraz żałować. Sędzia dopytywał o cel przelewu, o wiadomości SMS, o to, dlaczego akurat na konto firmowe, a nie prywatne.
W listopadzie, w dniu rozprawy, Ewelina przyszła do sądu w Radomiu ubrana w ten sam granatowy płaszcz, w którym chowała męża pięć lat temu. Marcin siedział po drugiej stronie sali, obok niego Ola, teraz już oficjalnie jego partnerka, z telefonem w ręku, jakby czekała na wiadomość ważniejszą niż wyrok.
Sąd uznał, że przelew stu dwudziestu tysięcy złotych stanowił pożyczkę wspólnikowi biznesowemu, nie darowiznę bezwarunkową — bo cel był określony (zakup sprzętu warsztatowego), a wiadomości SMS potwierdzały świadomość Marcina, że to zobowiązanie do zwrotu. Zasądzono zwrot kwoty wraz z odsetkami, łącznie sto trzydzieści osiem tysięcy złotych, płatne w ciągu sześćdziesięciu dni albo poprzez zajęcie komornicze udziałów w działalności.
Marcin nie zapłacił w terminie. W styczniu komornik zajął konto firmowe warsztatu i część wyposażenia — w tym tę samą sprężarkę, którą Ewelina kupiła osiem lat wcześniej. Zadzwonił do niej wtedy pierwszy raz od pół roku.
— Ewelina, ty mi rujnujesz życie. Jak mam teraz pracować?
— Tak samo, jak ja miałam żyć bez tego, co mi zabrałeś — odpowiedziała i się rozłączyła.
Pieniądze ze zwrotu i odsetek Ewelina przelała na osobne konto, założone specjalnie dla Antka, z dopiskiem "fundusz na studia". Kasia dostała pomoc na wynajem małego mieszkania przy ulicy Wośnickiej, dwa pokoje, blisko przedszkola. W marcu, kiedy śnieg już topniał na chodnikach, Ewelina zaparzyła sobie herbatę, usiadła przy tym samym kuchennym stole i po raz pierwszy od miesięcy zjadła cały kawałek sernika, do końca, bez pośpiechu.
