Udziały, których nie oddała
Renata Wieczorek miała klucz nastawny w dłoni i śrubę, która nie chciała puścić, kiedy w kieszeni kombinezonu zawibrował telefon. Nie odebrała od razu — najpierw dokręciła, co zaczęła, wytarła ręce szmatą pachnącą smarem i dopiero wtedy spojrzała na ekran. Wiadomość od notariusza. Tego samego, u którego rok wcześniej podpisywała pełnomocnictwo dla Marka, zięcia, żeby mógł odbierać za nią części od dostawcy, kiedy leżała w szpitalu po operacji kolana.
Warsztat przy ulicy Kolejowej w Bydgoszczy prowadziła od jedenastu lat, sama, po rozwodzie, kiedy trzeba było utrzymać dwoje dzieci i spłacić kredyt zostawiony przez byłego męża. Marek pojawił się cztery lata temu razem z córką Kasią i od pierwszego dnia kręcił się po hali jak ktoś, kto liczy, ile to wszystko jest warte.
Przeczytała wiadomość jeszcze raz, siedząc na stołku przy skrzynce z narzędziami. Notariusz pisał, że dokumenty do przepisania pięćdziesięciu procent udziałów w warsztacie na Marka są gotowe do podpisu.
Nie pamiętała, żeby podpisywała cokolwiek o udziałach.
Zadzwoniła do kancelarii tego samego popołudnia, stojąc na zapleczu między regałami z filtrami. Pani po drugiej stronie powiedziała, że pełnomocnictwo z zeszłego roku było szersze, niż Renata myślała — obejmowało też prawo do reprezentowania jej przy czynnościach dotyczących majątku firmowego. Marek złożył wniosek o przepisanie połowy warsztatu na siebie, powołując się właśnie na ten dokument.
— To niemożliwe — powiedziała Renata. — Ja podpisywałam co innego.
— Proszę przyjść z dokumentem, sprawdzimy razem — odpowiedziała notariuszka.
Tego wieczoru Kasia przyszła sama, bez Marka. Usiadła przy kuchennym stole, gdzie stygła kawa, której Renata nie zdążyła dopić.
— Mamo, on mówi, że to była twoja decyzja. Że chciałaś mu pomóc, bo tyle razem przepracowaliście.
— Ja mu pomagałam, Kasiu. Ale nie oddawałam połowy tego, co budowałam jedenaście lat.
Kasia bawiła się brzegiem obrusa, zwijała go w palcach i puszczała.
— A jeśli to prawda? Jeśli podpisałaś, tylko nie pamiętasz, bo byłaś po narkozie?
— Wtedy to sprawdzimy. Ale sprawdzimy razem, nie na jego słowo.
Przez weekend Renata prawie nie spała. W poniedziałek pojechała do kancelarii z całym segregatorem — szpitalne wypisy, kopia pełnomocnictwa, umowa z dostawcą części. Notariuszka przeszła z nią każdy punkt. Pełnomocnictwo rzeczywiście dawało Markowi prawo reprezentować Renatę w sprawach majątkowych firmy — ale nie dawało prawa rozporządzać jej udziałami na własną korzyść. To, co złożył w urzędzie, było próbą przepisania połowy warsztatu na siebie przy użyciu dokumentu podpisanego w zupełnie innym celu.
— To da się cofnąć? — spytała Renata.
— Odwołuje pani pełnomocnictwo dziś, tu na miejscu. Zgłaszamy nadużycie. Wniosek Marka zostaje wstrzymany.
Podpisała odwołanie tego samego dnia. Poszła też do banku i zamknęła wspólne konto firmowe, na które od pół roku Marek miał podgląd — sama mu go kiedyś dała, żeby płacił za części, gdy była na zwolnieniu. Otworzyła nowe, tylko na siebie.
Sprawa nie skończyła się jednak na jednym odwołaniu. Trzy dni później do warsztatu przyszło pismo od adwokata, którego Marek zdążył już wynająć — powoływał się na "ustne ustalenia rodzinne" i groził wnioskiem do sądu o zabezpieczenie roszczeń, dopóki sprawa się nie wyjaśni. Renata przeczytała pismo dwa razy, potem zadzwoniła do swojej notariuszki, a ta poleciła jej prawnika, który zajmował się takimi sprawami. Koszt porady wystraszył ją bardziej niż samo pismo — trzysta złotych za godzinę, a prawnik uprzedził, że jeśli sprawa trafi do sądu, może to potrwać miesiącami i kosztować dużo więcej.
Kasia zaczęła dzwonić częściej, zawsze wieczorem, zawsze z tym samym pytaniem w tle — czy nie dałoby się tego jakoś załatwić po dobroci, bez adwokatów, bo przecież to rodzina, bo Marek jest ojcem jej dziecka, które ma się urodzić w grudniu. Renata trzymała słuchawkę przy uchu, drugą ręką przesuwała po blacie okruchy po kanapce, których nie miała ochoty zjeść.
— Kasiu, on chce połowy tego, co budowałam sama. Nie mogę się na to zgodzić tylko dlatego, że jesteście rodziną.
— A jeśli on odejdzie, mamo? Jeśli powie, że nie da rady beze mnie i beze mnie zniknie z życia dziecka?
Renata milczała chwilę, zanim odpowiedziała.
— To będzie jego wybór, nie mój podpis.
Wieczorem tego samego dnia Marek przyjechał do warsztatu, kiedy Renata zamykała bramę. Nie wysiadł od razu z auta — siedział z ręką na klamce, jakby jeszcze się zastanawiał, czy warto. W końcu wyszedł.
— Renata, porozmawiajmy.
— Twój adwokat już porozmawiał. Pismo mam w domu.
— To nie było przeciwko tobie. Chciałem tylko zabezpieczyć rodzinę, na wypadek gdyby coś ci się stało.
— Zabezpieczyć siebie, Marek. Sprawdziłam papiery. Chciałeś połowy warsztatu, nie mojego bezpieczeństwa.
Podszedł bliżej, głos mu stwardniał.
— Jeśli pójdziesz z tym do sądu, to się rozciągnie na lata. Kasia będzie w środku tego wszystkiego, z małym dzieckiem na ręku. Naprawdę tego chcesz?
Renata poczuła, że dłonie jej się zaciskają na pasku torby, aż paznokcie wbiły się w skórę. Odetchnęła, zanim odpowiedziała.
— Wolę lata w sądzie niż oddać ci to, na co pracowałam jedenaście lat, bo grozisz mi wnukiem, którego jeszcze nie ma.
Wyjęła z torby kopertę z odwołaniem pełnomocnictwa i kopią zgłoszenia do prokuratury, którą złożyła rano, i podała mu, żeby przeczytał sam, nie z jej opowieści.
— Warsztat zostaje mój. Jeśli chcesz tu pracować, możesz — na etacie, jak każdy inny mechanik. Umowa, wypłata, karta pracy. Bez adwokata to się nie skończy dziś, ale skończy się na moich warunkach.
Otworzył kopertę, przeczytał, zbladł przy słowie "prokuratura". Nie odpowiedział od razu.
— To nie to samo — powiedział w końcu, ciszej.
— Nie, nie to samo.
Wsiadła do samochodu, zanim zdążył dodać cokolwiek więcej. W lusterku zobaczyła, jak stoi przy bramie z kopertą w ręku, nieruchomy.
Sprawa u adwokata ciągnęła się jeszcze dwa miesiące — pisma, ugoda pozasądowa, w której Marek wycofał roszczenia do udziałów w zamian za to, że Renata nie będzie dochodzić sprawy karnej za nadużycie pełnomocnictwa. Podpisali to w listopadzie, tydzień przed tym, jak Kasia powiedziała matce, że jednak zostają razem, że będą próbować od nowa, ale bez warsztatu w tle.
Renata zapłaciła prawnikowi ostatnią fakturę, odłożyła długopis i wróciła do hali, gdzie czekało na nią zawieszenie w oplu, które ktoś przywiózł rano. Włożyła rękawice, wzięła klucz nastawny i zabrała się do roboty — tej samej, którą znała najlepiej, i która, wreszcie, w całości należała tylko do niej.
